Vật lý Lớp 10. Nhận diện lực thực tạo hợp lực hướng tâm và vận dụng $F_{ht}=mv^2/r=m\omega^2r$.
Kiến thức cần nhớ
**1. Hợp lực hướng tâm**
“Lực hướng tâm” không phải lực mới; đó là hợp lực của các lực thực theo phương bán kính vào tâm:
$\sum F_{vào}=ma_{ht}=m\frac{v^2}{r}=m\omega^2r$
**2. Chọn chiều bán kính**
Chọn vào tâm dương, chiếu từng lực. Lực hướng ra mang dấu âm; các lực tiếp tuyến không góp vào phương trình bán kính.
**3. Một lực đảm nhiệm**
Ma sát có thể giữ xe vào cua, lực căng giữ vật quay, hấp dẫn giữ vệ tinh, phản lực giữ vật trên quỹ đạo. Luôn gọi tên lực thực.
**4. Nhiều lực**
Không đặt từng lực bằng $mv^2/r$ nếu còn lực khác theo bán kính; phải dùng tổng đại số.
**5. Bài toán ngược**
Từ giới hạn lực có thể tìm $v_{max}=\sqrt{F_{max}r/m}$ hoặc bán kính an toàn. Kiểm tra lực liên kết không âm.
**6. Lỗi cần tránh**
- Vẽ thêm một lực hướng tâm ngoài các lực thực.
- Cho một lực bất kì bằng $mv^2/r$.
- Bỏ dấu lực hướng ra.
- Dùng khối lượng gram.
ezonthi