Vật lý Lớp 10. Tính động năng trước–sau, phân loại va chạm và phân biệt bảo toàn động lượng với bảo toàn động năng.
Kiến thức cần nhớ
**1. Phân loại theo động năng**
Động lượng hệ kín bảo toàn trong mọi va chạm; động năng hệ chỉ bảo toàn ở va chạm đàn hồi. Va chạm không đàn hồi có $K_{sau}<K_{trước}$.
**2. Động năng trước–sau**
$K=\sum_i\frac12m_iv_i^2$
Dùng tốc độ bình phương nên mỗi hạng không âm, dù vận tốc có dấu.
**3. Năng lượng chuyển hóa**
$E_{chuyển}=K_{trước}-K_{sau}$
Phần giảm chuyển thành biến dạng, nhiệt, âm; không bị mất khỏi bảo toàn năng lượng toàn phần.
**4. Va chạm mềm**
Là va chạm không đàn hồi hoàn toàn và thường làm giảm động năng nhiều nhất với cùng trạng thái đầu trong mô hình một chiều.
**5. Kết hợp hai định luật**
Trước tiên dùng động lượng để tìm vận tốc; sau đó tính động năng để phân loại/hao hụt. Chỉ thêm $K_{trước}=K_{sau}$ khi đề xác nhận đàn hồi.
**6. Lỗi cần tránh**
- Gán dấu âm cho động năng.
- Cho động lượng bảo toàn thì động năng cũng bảo toàn.
- Gọi phần giảm là năng lượng mất.
- So động năng mà chưa dùng cùng hệ quy chiếu.
ezonthi