Vật lý Lớp 10. Nhận diện hệ, ngoại lực và điều kiện để tổng động lượng được bảo toàn hoặc gần đúng bảo toàn.
Kiến thức cần nhớ
**1. Hệ kín theo động lượng**
Động lượng bảo toàn nếu tổng xung lượng ngoại lực bằng 0:
$\Delta\vec p_h=\vec I_{ngoài}=0\Rightarrow \vec p_{trước}=\vec p_{sau}$
**2. Bảo toàn gần đúng**
Trong va chạm rất ngắn, ngoại lực có thể tồn tại nhưng xung lượng của chúng nhỏ so với xung lượng nội lực; khi đó bảo toàn động lượng là xấp xỉ.
**3. Nội lực**
Nội lực xuất hiện theo cặp III Newton, xung lượng nội lực triệt tiêu trong tổng của toàn hệ. Chúng vẫn làm động lượng từng vật thay đổi.
**4. Chọn hệ**
Chọn hệ bao gồm các vật tương tác để lực va chạm/nổ trở thành nội lực. Liệt kê ngoại lực và so thời gian tác dụng trước khi áp dụng.
**5. Khi không kín**
$\vec p_{sau}-\vec p_{trước}=\vec I_{ngoài}$
Không được ép hai tổng bằng nhau nếu xung lượng ngoại lực đáng kể.
**6. Lỗi cần tránh**
- Cho “không có ngoại lực” mới được bảo toàn gần đúng.
- Bảo toàn động lượng từng vật.
- Bỏ dấu/vector.
- Chọn thiếu một vật trong hệ.
- Nhầm bảo toàn động lượng với bảo toàn động năng.
ezonthi