Vật lý Lớp 10. Phân biệt năng lượng/công suất có ích và toàn phần, tính hiệu suất và tổn hao.
Kiến thức cần nhớ
**1. Hiệu suất**
Hiệu suất đo phần đầu vào trở thành đầu ra có ích:
$H=\frac{E_{ích}}{E_{vào}}=\frac{A_{ích}}{A_{toàn}}=\frac{P_{ích}}{P_{vào}}$
Nhân $100\%$ khi biểu diễn phần trăm.
**2. Miền giá trị**
Với thiết bị thực thông thường:
$0\le H\le1\quad\text{hay}\quad0\%\le H\le100\%$
Kết quả vượt 100% thường do đảo tỉ số, sai đơn vị hoặc xác định sai đầu vào.
**3. Dùng phần trăm trong tính toán**
$80\%=0{,}80$. Khi tìm năng lượng vào:
$E_{vào}=\frac{E_{ích}}{H}$
Khi tìm có ích: $E_{ích}=HE_{vào}$.
**4. Hao phí**
$E_{hao}=E_{vào}-E_{ích}=(1-H)E_{vào}$
Hao phí vẫn là năng lượng chuyển thành nhiệt, âm, biến dạng..., không bị tiêu hủy.
**5. Nhiều giai đoạn**
Nếu đầu ra giai đoạn trước là đầu vào giai đoạn sau:
$H_{toàn}=H_1H_2\cdots H_n$
Dùng các hiệu suất ở dạng thập phân.
**6. Hiệu suất từ dữ liệu công suất**
Chỉ dùng $H=P_{ích}/P_{vào}$ khi hai công suất xét trong cùng điều kiện/thời gian vận hành ổn định.
**7. So sánh giải pháp**
Hiệu suất cao không phải tiêu chí duy nhất; còn cần công suất, thời gian, tuổi thọ, chi phí và chức năng đầu ra.
**8. Lỗi cần tránh**
- Đảo tử mẫu.
- Dùng 80 thay 0,8.
- Cộng hiệu suất các giai đoạn.
- Cho hao phí mất khỏi bảo toàn.
- So hiệu suất của hai thiết bị làm chức năng khác nhau.
ezonthi