Vật lý Lớp 10. Tính và so sánh tốc độ thực hiện công hoặc truyền năng lượng bằng $P=A/t$ và $P=Fv$ trong trường hợp phù hợp.
Kiến thức cần nhớ
**1. Công suất**
Công suất là tốc độ thực hiện công hoặc truyền năng lượng:
$P_{tb}=\frac{A}{\Delta t}=\frac{\Delta E}{\Delta t}$
Đơn vị watt: $1W=1J/s$.
**2. Ý nghĩa**
Công suất lớn hơn nghĩa cùng công được thực hiện trong thời gian ngắn hơn, hoặc trong cùng thời gian truyền nhiều năng lượng hơn. Không tự có nghĩa tổng công luôn lớn hơn.
**3. Công suất cơ học tức thời**
$P=\vec F\cdot\vec v=Fv\cos\alpha$
Chỉ viết $P=Fv$ khi lực cùng hướng vận tốc.
**4. Công suất định mức**
Là giá trị thiết bị được thiết kế hoạt động trong điều kiện quy định. Năng lượng tiêu thụ trong thời gian $t$:
$E=Pt$
Nếu $P$ thay đổi, cần công suất trung bình hoặc dữ liệu theo thời gian.
**5. Đơn vị**
$1kW=10^3W$, $1MW=10^6W$. Nếu dùng watt thì thời gian bằng giây cho năng lượng J; nếu dùng kW và giờ thì năng lượng kWh.
**6. So sánh máy**
Phải so trên cùng công có ích hoặc cùng chức năng. Máy công suất lớn nhưng hiệu suất thấp có thể tiêu thụ nhiều hơn để tạo cùng đầu ra.
**7. Bài toán nâng vật**
Nếu nâng đều khối lượng $m$ lên cao $h$ trong $t$:
$P_{ích}=\frac{mgh}{t}=mgv$
Nếu có hiệu suất, công suất vào lớn hơn công suất có ích.
**8. Lỗi cần tránh**
- Nhầm W với J.
- Dùng giờ với W rồi ghi J.
- Cho công suất lớn chắc chắn tiết kiệm năng lượng.
- Dùng $P=Fv$ khi lực không cùng hướng mà bỏ $\cos\alpha$.
- Bỏ hiệu suất.