Vật lý Lớp 10. Phân biệt khối lượng, trọng lực, số chỉ cân và tính $P=mg$.
Kiến thức cần nhớ
**1. Khối lượng**
Khối lượng $m$ đặc trưng mức quán tính, là đại lượng vô hướng, đơn vị kg. Trong cơ học cổ điển phổ thông, khối lượng không đổi theo vị trí.
**2. Trọng lực**
Gần mặt đất:
$\vec P=m\vec g$
Hướng xuống, độ lớn $P=mg$, đơn vị N. Khi $g$ thay đổi theo nơi, trọng lực thay đổi nhưng khối lượng không đổi.
**3. Trọng lượng và số chỉ cân**
Số chỉ cân liên quan lực vật ép lên cân; theo III Newton có độ lớn bằng phản lực $N$ của cân lên vật. Trong hệ có gia tốc, $N$ có thể khác $mg$.
**4. Thang máy gia tốc lên**
Chọn chiều lên dương:
$N-mg=ma\Rightarrow N=m(g+a)$
Vật có trọng lượng biểu kiến lớn hơn bình thường.
**5. Thang máy gia tốc xuống**
$mg-N=ma\Rightarrow N=m(g-a)$
Nếu thang máy chỉ chuyển động xuống nhưng chậm dần, gia tốc hướng lên và $N>mg$. Phải xét gia tốc, không xét riêng vận tốc.
**6. Không trọng lượng biểu kiến**
Khi hệ rơi tự do $a=g$ hướng xuống, $N=0$. Trọng lực vẫn tồn tại; “không trọng lượng” ở đây là không có lực đỡ.
**7. Cân báo kg**
Cân thường quy đổi lực $N$ sang “kg” theo $N/g_0$. Trong bài cần xác định đề hỏi lực N hay số kg hiển thị.
**8. Lỗi cần tránh**
- Dùng kg làm đơn vị trọng lực.
- Cho khối lượng đổi khi lên cao.
- Luôn lấy số chỉ cân bằng $mg$.
- Xét chiều vận tốc thay vì gia tốc thang máy.
- Cho $N=0$ nghĩa trọng lực biến mất.
ezonthi