Tri thức lịch sử & Phương pháp khai thác sử liệu

Kiến thức cần nhớ

Trống đồng, công cụ và di tích khảo cổ thuộc sử liệu hiện vật. Sử liệu hiện vật là những dấu tích vật chất còn lại từ quá khứ.

Văn bia, sắc phong và châu bản thuộc sử liệu chữ viết. Chữ viết lưu lại thông tin về con người và xã hội trong quá khứ.

Truyền thuyết và sử thi dân gian thuộc sử liệu truyền miệng. Sử liệu truyền miệng có giá trị nhưng cần được kiểm chứng và đối chiếu.

Sử liệu gốc xuất hiện trực tiếp trong thời gian hoặc không gian của sự kiện được nghiên cứu. Nguồn gốc trực tiếp làm tăng giá trị của sử liệu nhưng vẫn phải khảo chứng.

Khảo chứng giúp xác định nguồn gốc, tính xác thực và độ tin cậy của sử liệu. Không nên sử dụng một nguồn lịch sử trước khi kiểm tra và đối chiếu.

Tri thức lịch sử rộng lớn và liên tục được bổ sung nên con người cần học tập suốt đời. Nguồn tư liệu và kết quả nghiên cứu mới làm tri thức lịch sử ngày càng phong phú.

Hiểu lịch sử giúp con người nhận thức cội nguồn và rút kinh nghiệm cho hiện tại. Tri thức lịch sử có giá trị trong đời sống, giáo dục và định hướng tương lai.

Dấu hiệu nhận biết

• Hỏi về các loại hình sử liệu (sử liệu chữ viết, hiện vật, truyền miệng)
• Hỏi về ý nghĩa của việc học tập lịch sử suốt đời

Các bước làm bài

• Bước 1: Xác định từ khóa về thời gian, địa điểm, nhân vật hoặc thành tựu.
• Bước 2: Nhớ lại thẻ kiến thức tương ứng trong bài học.
• Bước 3: Loại phương án ghép sai sự kiện, thời kì hoặc địa điểm.

Lỗi thường gặp

• Coi truyền thuyết hoặc ca dao là sử liệu gốc hoàn toàn chính xác mà không đối chứng
• Không phân biệt được sử liệu trực tiếp (gốc) và sử liệu gián tiếp
• Ghi nhớ nhầm: “Trống đồng thuộc sử liệu truyền miệng.”