Hóa học Lớp 11. Phân tích lên men giấm, oxi hóa butane, ứng dụng–an toàn và chuỗi nhận biết/tính toán tổng hợp.
Kiến thức cần nhớ
C2H5OH+O2→CH3COOH+H2O trong lên men giấm; quá trình cần oxygen và vi khuẩn acetic.
2C4H10+5O2→4CH3COOH+2H2O là oxi hóa không hoàn toàn butane có kiểm soát.
Ứng dụng phụ thuộc đúng acid/nồng độ; giấm không phải acetic acid tinh khiết và acid thực phẩm không mặc nhiên an toàn khi đậm đặc.
**Mở rộng kiến thức và điều kiện áp dụng**
Acetic acid được sản xuất sinh học bằng oxi hóa ethanol có oxygen và vi khuẩn acetic, hoặc công nghiệp qua các tuyến phản ứng được kiểm soát. Trong phương trình oxi hóa butane, một mol C₄H₁₀ có thể tạo hai mol CH₃COOH. Giấm là dung dịch loãng chứa acetic acid, không phải acid tinh khiết.
**Quy trình xử lí dạng bài**
1. Xác định tuyến sinh học hay công nghiệp và viết phương trình cân bằng.
2. Dùng tỉ lệ mol theo carbon trước khi áp dụng hiệu suất.
3. Trong bài nhận biết, kết hợp NaHCO₃ cho acid với thuốc thử đặc trưng của các nhóm chức còn lại.
**Tình huống mẫu có hướng giải**
Đề bài: Tính mol acetic acid lí thuyết từ 0,50 mol butane theo phương trình oxi hóa không hoàn toàn.
- Bước 1: Phương trình cân bằng cho tỉ lệ 1 mol butane tạo 2 mol acetic acid.
- Bước 2: Nhân 0,50 mol butane với hệ số tỉ lượng 2.
- Kết luận: Thu được lí thuyết 1,00 mol acetic acid.