Hóa học Lớp 11. Phân tích thiết kế, hiện tượng, nhận biết khí và an toàn trong thí nghiệm acetic/citric acid và ester hóa.
Kiến thức cần nhớ
Acid làm quỳ tím đỏ; với Mg sinh H2, với carbonate sinh CO2—cần căn cứ tác nhân/phép thử để phân biệt khí.
Thí nghiệm ethyl acetate dùng ethanol, acetic acid, vài giọt H2SO4 đặc và gia nhiệt cách thủy.
Không ngửi trực tiếp, không dùng lửa trần; làm nguội, tách/quan sát sản phẩm và xử lí chất thải theo quy trình.
**Mở rộng kiến thức và điều kiện áp dụng**
Trong thí nghiệm acid, bọt khí chưa đủ để nhận diện khí: Mg tạo H₂, còn carbonate hoặc hydrogencarbonate tạo CO₂. Điều chế ethyl acetate cần ethanol, acetic acid, vài giọt H₂SO₄ đặc và gia nhiệt cách thủy; không dùng lửa trần vì ethanol và ester dễ cháy.
**Quy trình xử lí dạng bài**
1. Lập bảng mẫu, thuốc thử, hiện tượng và sản phẩm dự kiến.
2. Sắp xếp đúng thao tác trộn, thêm xúc tác có kiểm soát, làm ấm và làm nguội.
3. Kiểm tra an toàn: kính bảo hộ, không ngửi trực tiếp, không dùng lửa trần và xử lí chất thải đúng quy trình.
**Tình huống mẫu có hướng giải**
Đề bài: Phân biệt khí tạo ra khi acetic acid phản ứng riêng với Mg và NaHCO₃.
- Bước 1: Ống có Mg tạo H₂, có thể kiểm chứng bằng phép thử phù hợp do giáo viên thực hiện.
- Bước 2: Ống có NaHCO₃ tạo CO₂, dẫn qua nước vôi trong làm vẩn đục.
- Kết luận: Mg tạo H₂; NaHCO₃ tạo CO₂.
ezonthi