Hóa học Lớp 11. Liên hệ formaldehyde/acetaldehyde/acetone với ứng dụng–an toàn, viết hai tuyến điều chế và giải bài nhận biết/tổng hợp.
Kiến thức cần nhớ
Formalin là dung dịch formaldehyde, không phải chất tinh khiết; formaldehyde độc/kích ứng và cần hệ kín, thông gió.
Acetone là dung môi dễ bay hơi, dễ cháy; tránh nguồn lửa và xử lí chất thải đúng quy trình.
2CH2=CH2+O2→2CH3CHO; quy trình cumene cho đồng thời phenol và acetone.
**Mở rộng kiến thức và điều kiện áp dụng**
Ethanal có thể được điều chế bằng oxi hóa ethylene có xúc tác; acetone là đồng sản phẩm của quy trình cumene sản xuất phenol. Formalin là dung dịch formaldehyde, còn acetone là dung môi dễ bay hơi và dễ cháy; ứng dụng phải luôn gắn với kiểm soát phơi nhiễm, thông gió và nguồn lửa.
**Quy trình xử lí dạng bài**
1. Nhận diện chất thương mại, chất tinh khiết và mục đích sử dụng.
2. Chọn đúng tuyến điều chế rồi bảo toàn nguyên tử trong phương trình.
3. Với nhận biết tổng hợp, lập bảng kết quả Tollens và iodoform cho từng mẫu.
**Tình huống mẫu có hướng giải**
Đề bài: Phân biệt riêng biệt ethanal, acetone và ethanol bằng hai phép thử.
- Bước 1: Dùng Tollens: ethanal dương tính, acetone và ethanol âm tính.
- Bước 2: Dùng iodoform cho hai mẫu còn lại: acetone dương tính; ethanol được xác định bằng loại trừ trong phạm vi bài.
- Kết luận: Tollens nhận ethanal; iodoform nhận acetone; mẫu còn lại là ethanol.
ezonthi