Hóa học Lớp 11. Phân tích quy trình, hiện tượng, an toàn của ba thí nghiệm chính thức và nhận diện motif CH₃CO–.
Kiến thức cần nhớ
Tollens phải pha mới, làm ấm cách thủy; aldehyde tạo lớp Ag kim loại và thuốc thử dư không được lưu.
Với Cu(OH)2/OH−, aldehyde cần đun thích hợp để tạo Cu2O đỏ gạch; khác glycerol tạo dung dịch xanh lam đậm ở thường.
Acetone + I2/NaOH tạo CHI3 kết tủa vàng; phép thử nhận motif CH3CO–, không phải mọi carbonyl.
**Mở rộng kiến thức và điều kiện áp dụng**
Kết quả thí nghiệm chỉ có giá trị khi đúng thuốc thử và điều kiện: Tollens phải pha mới và làm ấm cách thủy; phản ứng với Cu(OH)₂ cần môi trường kiềm và đun nóng; iodoform dùng I₂/OH⁻ để nhận biết motif CH₃CO– qua kết tủa CHI₃ màu vàng.
**Quy trình xử lí dạng bài**
1. Đọc đủ thành phần thuốc thử, nhiệt độ và thứ tự thao tác.
2. Ghép hiện tượng với Ag, Cu₂O hoặc CHI₃ thay vì chỉ dựa vào màu chung.
3. Kiểm tra các yêu cầu an toàn trước khi kết luận quy trình đúng.
**Tình huống mẫu có hướng giải**
Đề bài: Chọn phép thử phân biệt ethanal và acetone trong hai mẫu riêng biệt.
- Bước 1: Tollens cho phản ứng với ethanal nhưng không với acetone.
- Bước 2: Làm ấm cách thủy và quan sát lớp bạc trên thành ống nghiệm.
- Kết luận: Mẫu tạo bạc là ethanal; mẫu không phản ứng là acetone.
ezonthi