Hóa học Lớp 11. Viết/phân tích phản ứng aldehyde với Tollens, Cu(OH)₂/OH⁻, nước bromine và xử lí tỉ lượng–nhận biết.
Kiến thức cần nhớ
Một nhóm –CHO thông thường khử 2 mol Ag(I) thành 2 mol Ag trong Tollens; ketone đơn giản âm tính.
Aldehyde đun với Cu(OH)2/OH− tạo Cu2O đỏ gạch; ketone đơn giản không cho hiện tượng.
Aldehyde làm mất màu nước bromine do bị oxi hóa thành acid; đây không phải cộng Br2 vào C=O.
**Mở rộng kiến thức và điều kiện áp dụng**
Aldehyde dễ bị oxi hóa thành carboxylic acid hoặc carboxylate, còn ketone đơn giản thường không phản ứng trong các phép thử Tollens, Cu(OH)₂/OH⁻ và nước bromine. Với aldehyde đơn chức thông thường, một mol nhóm –CHO khử hai mol Ag(I) thành hai mol Ag.
**Quy trình xử lí dạng bài**
1. Tìm nhóm –CHO và loại ketone đơn giản khỏi phản ứng đặc trưng.
2. Chọn môi trường để viết sản phẩm acid hay carboxylate.
3. Dùng tỉ lệ một nhóm –CHO với hai mol Ag khi xử lí bài toán Tollens thông thường.
**Tình huống mẫu có hướng giải**
Đề bài: Tính số mol Ag tối đa thu được từ 0,10 mol ethanal dư thuốc thử Tollens.
- Bước 1: Ethanal có một nhóm –CHO trong mỗi phân tử.
- Bước 2: Dùng tỉ lệ 1 mol –CHO tạo 2 mol Ag.
- Kết luận: Thu được tối đa 0,20 mol Ag.