Hóa học Lớp 11. Mô tả C=O phân cực–tam giác phẳng và đọc dữ liệu trạng thái, nhiệt độ sôi, độ tan của aldehyde/ketone.
Kiến thức cần nhớ
C=O gồm một sigma và một pi; Oδ−, Cδ+, carbonyl carbon sp2 gần tam giác phẳng.
Carbonyl có tương tác lưỡng cực nên thường sôi cao hơn alkane nhưng thấp hơn alcohol cùng khối lượng gần nhau.
O carbonyl nhận hydrogen bond từ water; chất nhỏ tan tốt, độ tan giảm khi phần hydrocarbon tăng.
**Mở rộng kiến thức và điều kiện áp dụng**
Liên kết C=O gồm một liên kết sigma và một liên kết pi, phân cực mạnh về phía oxygen. Carbonyl carbon gần lai hóa sp² và có dạng tam giác phẳng. Aldehyde, ketone nhận liên kết hydrogen từ nước nhưng không tự cho liên kết hydrogen, nên nhiệt độ sôi thường nằm giữa hydrocarbon và alcohol có khối lượng phân tử gần nhau.
**Quy trình xử lí dạng bài**
1. Đánh dấu Cδ+ và Oδ−, sau đó xác định hình học quanh carbonyl carbon.
2. So sánh lực liên phân tử trước khi xếp nhiệt độ sôi.
3. Khi xét độ tan, cân bằng khả năng nhận liên kết hydrogen với kích thước phần hydrocarbon.
**Tình huống mẫu có hướng giải**
Đề bài: Xếp propane, propanone và propan-2-ol theo chiều tăng nhiệt độ sôi.
- Bước 1: Propane chủ yếu có lực phân tán; propanone có tương tác lưỡng cực.
- Bước 2: Propan-2-ol tạo mạng liên kết hydrogen giữa các phân tử.
- Kết luận: Propane < propanone < propan-2-ol.
ezonthi