Hóa học Lớp 11. Nhận diện quy trình cumene/nhựa than đá, ghép ứng dụng–rủi ro và giải bài tổng hợp phân biệt, chuỗi chuyển hóa, dữ liệu phenol.
Kiến thức cần nhớ
Quy trình cumene gồm oxi hóa cumene thành hydroperoxide rồi phân cắt acid tạo phenol và acetone.
Nhựa than đá là hỗn hợp nguồn phenol cần tách–tinh chế; phenol dùng sản xuất nhựa, phẩm nhuộm, dược, chất sát khuẩn và hóa chất khác.
Ứng dụng không đồng nghĩa an toàn tiếp xúc; phải kiểm soát nồng độ, PPE và chất thải.
**Mở rộng kiến thức và điều kiện áp dụng**
Quy trình cumene đồng sản xuất phenol và acetone: alkyl hóa benzene tạo cumene, oxi hóa tạo cumene hydroperoxide rồi phân cắt trong môi trường acid. Khi đánh giá ứng dụng phenol phải phân biệt sản phẩm đã kiểm soát với phenol nguyên chất độc và ăn mòn.
**Quy trình xử lí dạng bài**
1. Sắp xếp đúng các chất trung gian của quy trình cumene.
2. Nhận diện hai sản phẩm đồng thời phenol và acetone.
3. Đánh giá ứng dụng kèm nồng độ, kiểm soát phơi nhiễm và xử lí chất thải.
**Tình huống mẫu có hướng giải**
Đề bài: Nêu sản phẩm chính của bước phân cắt cumene hydroperoxide.
- Bước 1: Trung gian peroxide bị phân cắt trong môi trường acid.
- Bước 2: Khung aromatic tạo phenol; phần còn lại tạo acetone.
- Kết luận: Hai sản phẩm chính là phenol và acetone.
ezonthi