Hóa học Lớp 11. Giải thích tính acid yếu, viết phản ứng với Na/NaOH/Na₂CO₃, xử lí tỉ lượng và phân tích thí nghiệm dung dịch chuyển trong.
Kiến thức cần nhớ
Phenol acid hơn alcohol do phenoxide được ổn định bởi vòng, nhưng vẫn rất yếu nên dung dịch thường không đổi màu quỳ tím.
Phenol phản ứng với Na và NaOH; theo KNTT, cân bằng với Na2CO3 tạo sodium phenoxide và NaHCO3, không mô tả giải phóng CO2.
Phenol ít tan tạo hệ trắng đục; chuyển thành sodium phenoxide tan làm hệ trong khi thêm base.
**Mở rộng kiến thức và điều kiện áp dụng**
Phenol acid hơn alcohol vì ion phenoxide được ổn định nhờ hệ vòng, nhưng yếu hơn carbonic acid theo cách xử lí phổ thông. Phenol phản ứng với NaOH tạo phenoxide; alcohol thông thường không phản ứng với NaOH. Theo dữ liệu KNTT, phản ứng với Na₂CO₃ tạo NaHCO₃ chứ không giải phóng CO₂.
**Quy trình xử lí dạng bài**
1. So sánh độ bền base liên hợp phenoxide và alkoxide.
2. Chọn phản ứng với Na, NaOH hoặc carbonate theo phạm vi bài học.
3. Dùng hiện tượng hòa tan phenol khi tạo phenoxide để giải thích thí nghiệm.
**Tình huống mẫu có hướng giải**
Đề bài: Cho NaOH vào hệ phenol ít tan trong nước.
- Bước 1: Phenol phản ứng với NaOH tạo sodium phenoxide.
- Bước 2: Muối ion tan tốt hơn nên hệ trở nên trong hơn.
- Kết luận: C₆H₅OH + NaOH → C₆H₅ONa + H₂O.
ezonthi