Hóa học Lớp 11. Phân biệt phenol với alcohol thơm, gọi tên phenol đơn giản và giải thích ảnh hưởng tương hỗ giữa –OH với vòng benzene.
Kiến thức cần nhớ
Phenol có –OH gắn trực tiếp với carbon vòng benzene; benzyl alcohol C6H5CH2OH không phải phenol.
Carbon mang –OH được đánh số 1; o-, m-, p-cresol tương ứng 2-, 3-, 4-methylphenol.
Vòng benzene làm O–H phân cực hơn alcohol, còn –OH hoạt hóa vòng và định hướng ortho/para.
**Mở rộng kiến thức và điều kiện áp dụng**
Phenol yêu cầu –OH gắn trực tiếp vào carbon sp² của vòng benzene. Nếu có đoạn –CH₂OH thì đó là benzyl alcohol. Cặp electron của oxygen tương tác với hệ pi làm –OH hoạt hóa vòng, định hướng ortho/para và đồng thời làm liên kết O–H phân cực hơn alcohol.
**Quy trình xử lí dạng bài**
1. Kiểm tra nguyên tử carbon gắn trực tiếp với –OH.
2. Đánh số carbon mang –OH là 1 và xác định vị trí nhóm thế.
3. Liên hệ hiệu ứng của –OH với tính acid và phản ứng thế vòng.
**Tình huống mẫu có hướng giải**
Đề bài: Phân biệt C₆H₅OH và C₆H₅CH₂OH.
- Bước 1: Ở C₆H₅OH, O gắn trực tiếp vào carbon vòng.
- Bước 2: Ở C₆H₅CH₂OH, –OH gắn vào carbon no của nhóm CH₂.
- Kết luận: Chất thứ nhất là phenol; chất thứ hai là benzyl alcohol.
ezonthi