Hóa học Lớp 11. Viết phản ứng alcohol với Na, tính theo số nhóm –OH và phân tích thí nghiệm glycerol hòa tan Cu(OH)₂.
Kiến thức cần nhớ
2ROH + 2Na → 2RONa + H2; Na thay H của O–H nên hai mol nhóm –OH tạo một mol H2.
Polyalcohol có các nhóm –OH kề nhau như ethylene glycol, glycerol hòa tan Cu(OH)2 mới tạo thành dung dịch xanh lam đậm.
Alcohol đơn chức như ethanol không cho hiện tượng xanh lam đậm đặc trưng này.
**Mở rộng kiến thức và điều kiện áp dụng**
Na phản ứng với hydrogen của nhóm O–H chứ không thế hydrogen trên carbon. Mỗi hai mol nhóm –OH giải phóng một mol H₂. Phức xanh lam đậm với Cu(OH)₂ cần polyalcohol có các nhóm –OH ở carbon kề nhau để phối trí phù hợp.
**Quy trình xử lí dạng bài**
1. Đếm tổng số mol nhóm –OH khi tính H₂ với sodium.
2. Viết alkoxide tương ứng và cân bằng hệ số 2.
3. Với Cu(OH)₂, kiểm tra số lượng và vị trí tương đối của các –OH.
**Tình huống mẫu có hướng giải**
Đề bài: Cho 0,20 mol ethanol phản ứng hoàn toàn với Na dư. Tính H₂.
- Bước 1: Mỗi mol ethanol có một mol nhóm –OH.
- Bước 2: Hai mol –OH tạo một mol H₂.
- Kết luận: Thu 0,10 mol H₂.