Hóa học Lớp 11. Xác định carbon alpha–beta, viết alkene và dự đoán sản phẩm chính theo Zaisev; lựa chọn thế hay tách theo điều kiện.
Kiến thức cần nhớ
Base trong alcohol, đun nóng ưu tiên tách HX: X rời carbon alpha, H rời carbon beta, tạo C=C.
Chỉ carbon beta có H mới tham gia tạo nối đôi với carbon alpha.
Khi có nhiều alkene, quy tắc Zaisev ưu tiên sản phẩm có nối đôi thế nhiều hơn trong trường hợp đơn giản.
**Mở rộng kiến thức và điều kiện áp dụng**
Tách HX cần carbon beta có hydrogen. Carbon mang X là alpha; nối đôi hình thành giữa alpha và beta. Khi có nhiều sản phẩm trong trường hợp đơn giản, Zaisev dự đoán alkene có nối đôi thế nhiều hơn là sản phẩm chính, nhưng trước hết phải kiểm tra sản phẩm có thể hình thành.
**Quy trình xử lí dạng bài**
1. Đánh dấu carbon alpha mang halogen và các carbon beta kề nó.
2. Kiểm tra H beta rồi tạo C=C với từng vị trí hợp lệ.
3. So sánh mức độ thế của nối đôi để chọn sản phẩm chính.
**Tình huống mẫu có hướng giải**
Đề bài: Tách HBr từ 2-bromobutane bằng KOH trong alcohol, đun nóng.
- Bước 1: Có thể lấy H beta ở C1 hoặc C3, tạo but-1-ene và but-2-ene.
- Bước 2: But-2-ene có nối đôi thế nhiều hơn.
- Kết luận: But-2-ene là sản phẩm chính theo Zaisev.
ezonthi