Hóa học Lớp 11. Nhận diện dẫn xuất halogen, gọi tên thay thế C1–C5 và ghép tên thường với công thức các chất quen thuộc.
Kiến thức cần nhớ
Dẫn xuất halogen hình thành khi thay một hay nhiều H của hydrocarbon bằng F, Cl, Br hoặc I.
Danh pháp thay thế dùng tiền tố fluoro-, chloro-, bromo-, iodo- kèm vị trí trên mạch chính.
Tên thường cần nhận biết: methyl/ethyl chloride, chloroform CHCl3, carbon tetrachloride CCl4, vinyl chloride CH2=CHCl.
**Mở rộng kiến thức và điều kiện áp dụng**
Dẫn xuất halogen được phân loại theo loại halogen, số nguyên tử halogen và loại carbon mang halogen. Khi gọi tên thay thế, halogen được xem là nhóm thế; chọn mạch carbon chính và bộ chỉ số nhỏ nhất. Vinyl chloride có Cl gắn trực tiếp vào carbon sp² nên không được đồng nhất với ethyl chloride.
**Quy trình xử lí dạng bài**
1. Xác định khung hydrocarbon và vị trí từng halogen.
2. Chọn, đánh số mạch chính để bộ vị trí nhóm thế nhỏ nhất.
3. Gọi fluoro-/chloro-/bromo-/iodo- theo alphabet rồi tên hydrocarbon.
**Tình huống mẫu có hướng giải**
Đề bài: Gọi tên CH₃–CHCl–CH₃.
- Bước 1: Mạch chính có ba carbon: propane.
- Bước 2: Cl gắn ở carbon 2.
- Kết luận: Tên là 2-chloropropane.