Hóa học Lớp 11. Phân tích thí nghiệm arene, reforming/nguồn công nghiệp và lựa chọn cách sử dụng bảo vệ sức khỏe–môi trường.
Kiến thức cần nhớ
Thí nghiệm nitro hóa, cộng chlorine, oxi hóa KMnO4 phải kiểm soát nhiệt, hơi độc/dễ cháy và làm trong hệ phù hợp/tủ hút.
Công nghiệp thu arene từ dầu mỏ, nhựa than đá và reforming hydrocarbon; reforming có thể giữ số carbon, tách H2.
Arene là nguyên liệu/dung môi quan trọng nhưng nhiều chất độc; ưu tiên thay thế, hệ kín, thông gió, PPE và quản lí chất thải.
**Mở rộng kiến thức và điều kiện áp dụng**
Benzene và nhiều arene dễ cháy, độc khi hít hoặc tiếp xúc lâu dài. Điều chế và phản ứng nitro hóa/halogen hóa cần hệ kín, kiểm soát nhiệt và tủ hút. Quản lí an toàn phải theo thứ tự ưu tiên: thay thế chất nguy hiểm, giảm lượng, kín hóa, thông gió, PPE rồi xử lí chất thải.
**Quy trình xử lí dạng bài**
1. Nhận diện nguy cơ cháy, độc, hơi dung môi và phản ứng tỏa nhiệt.
2. Chọn biện pháp kiểm soát theo thứ bậc, không chỉ dựa vào PPE.
3. Thu gom chất thải arene riêng, không đổ vào cống hoặc đốt tùy tiện.
**Tình huống mẫu có hướng giải**
Đề bài: Đề xuất cách thao tác khi dùng lượng nhỏ benzene trong phản ứng.
- Bước 1: Ưu tiên thay bằng dung môi ít độc hơn nếu quy trình cho phép.
- Bước 2: Nếu phải dùng, thao tác trong tủ hút, hệ kín, lượng nhỏ và PPE phù hợp.
- Kết luận: Kiểm soát hơi và thu gom chất thải theo quy trình hóa chất nguy hại.
ezonthi