Hóa học Lớp 11. Dehydration ethanol, CaC2, cracking/methane, quy trình thí nghiệm và ứng dụng.
Kiến thức cần nhớ
Ethanol --H2SO4 đặc, nhiệt→ ethylene + H2O; CaC2+2H2O→C2H2+Ca(OH)2.
Công nghiệp: cracking tạo alkene; nhiệt phân methane tạo acetylene.
Phải đuổi không khí trước khi đốt khí; ethylene làm polymer/điều hòa quả, acetylene hàn cắt.
**Mở rộng kiến thức và điều kiện áp dụng**
Ethylene được điều chế trong phòng thí nghiệm bằng tách nước ethanol; acetylene được tạo từ calcium carbide và nước. Hỗn hợp acetylene–không khí có thể nổ nên phải đuổi không khí khỏi dụng cụ trước khi đốt. Không dùng hiện tượng cháy làm phép thử duy nhất để phân biệt khí.
**Quy trình xử lí dạng bài**
1. Chọn tuyến điều chế phù hợp và viết phương trình.
2. Xác định tạp khí/nguy cơ rồi bố trí thu khí an toàn.
3. Dùng phản ứng đặc trưng với bromine hoặc KMnO₄ để kiểm chứng liên kết bội.
**Tình huống mẫu có hướng giải**
Đề bài: Điều chế acetylene từ CaC₂ và thử tính không no.
- Bước 1: Cho CaC₂ tác dụng từ từ với nước tạo C₂H₂.
- Bước 2: Dẫn khí qua dung dịch bromine; màu bromine giảm do phản ứng cộng.
- Kết luận: CaC₂ + 2H₂O → C₂H₂ + Ca(OH)₂.