Hóa học Lớp 11. Đọc sigma/pi, hình học ethylene/acetylene, điều kiện cis–trans và dữ liệu vật lí.
Kiến thức cần nhớ
C=C: 1σ+1π, ethylene phẳng; C≡C:1σ+2π, acetylene thẳng.
Cis–trans cần mỗi C của C=C gắn hai nhóm khác nhau.
Alkene/alkyne kém phân cực, ít tan nước.
**Mở rộng kiến thức và điều kiện áp dụng**
Liên kết đôi hạn chế quay nên có thể tạo đồng phân hình học. Điều kiện cần là mỗi carbon của C=C phải gắn với hai nhóm khác nhau; nếu một carbon gắn hai nhóm giống nhau thì không có cis–trans. Liên kết ba có hình học thẳng và không có cis–trans.
**Quy trình xử lí dạng bài**
1. Khoanh hai carbon của liên kết đôi.
2. So sánh hai nhóm gắn trên từng carbon.
3. Nếu cả hai carbon đều có hai nhóm khác nhau, mới xét cách sắp xếp cis/trans.
**Tình huống mẫu có hướng giải**
Đề bài: Xác định but-2-ene có đồng phân hình học không.
- Bước 1: Mỗi carbon của C=C gắn một H và một CH₃.
- Bước 2: Hai nhóm giống nhau có thể ở cùng phía hoặc khác phía.
- Kết luận: But-2-ene có cis-but-2-ene và trans-but-2-ene.