Hóa học Lớp 11. Phân biệt alkene/alkyne, dùng công thức chung và gọi tên C2–C5.
Kiến thức cần nhớ
Alkene một C=C: CnH2n; alkyne một C≡C: CnH2n−2.
Tên mạch chính ưu tiên chỉ số liên kết bội nhỏ nhất, đuôi -ene/-yne.
Tên thường: ethylene, acetylene.
**Mở rộng kiến thức và điều kiện áp dụng**
CₙH₂ₙ và CₙH₂ₙ₋₂ chỉ áp dụng tương ứng cho alkene một nối đôi và alkyne một nối ba, mạch hở. Khi gọi tên, mạch chính phải chứa liên kết bội và được đánh số để vị trí liên kết bội nhỏ nhất trước khi xét vị trí nhánh.
**Quy trình xử lí dạng bài**
1. Xác định loại và số liên kết bội.
2. Chọn mạch dài nhất có chứa liên kết bội.
3. Đánh số từ đầu gần liên kết bội rồi gọi tên với đuôi -ene hoặc -yne.
**Tình huống mẫu có hướng giải**
Đề bài: Gọi tên CH₃–CH=CH–CH₃.
- Bước 1: Mạch chính có 4 carbon và một liên kết đôi.
- Bước 2: Liên kết đôi bắt đầu ở carbon 2 từ cả hai phía.
- Kết luận: Tên là but-2-ene.
ezonthi