Hóa học Lớp 11. Phản ứng thế, cracking/reforming, cháy hoàn toàn–không hoàn toàn, thí nghiệm hexane, ứng dụng và giảm phát thải.
Kiến thức cần nhớ
Thế halogen cần ánh sáng/đun nóng: R–H + Br2 → R–Br + HBr.
Cracking tạo hydrocarbon nhỏ hơn; reforming đổi khung; cháy hoàn toàn CnH2n+2 tạo nCO2+(n+1)H2O.
Thiếu O2 tạo CO/soot; khí thải cần giảm bằng bảo dưỡng, xúc tác, nhiên liệu sạch và hành vi sử dụng hợp lí.
**Mở rộng kiến thức và điều kiện áp dụng**
Phản ứng thế halogen của alkane cần ánh sáng hoặc nhiệt để khơi mào. Cracking bẻ mạch tạo các hydrocarbon nhỏ hơn; reforming chủ yếu sắp xếp khung. Khi đốt, thiếu oxygen làm xuất hiện CO hoặc muội than nên bài toán môi trường phải xét cả mức độ cháy hoàn toàn.
**Quy trình xử lí dạng bài**
1. Nhận diện phản ứng thế, cracking, reforming hay cháy.
2. Cân bằng nguyên tố C, H và halogen/oxygen.
3. Với bài môi trường, liên hệ điều kiện cháy và biện pháp giảm phát thải.
**Tình huống mẫu có hướng giải**
Đề bài: Cân bằng phản ứng cháy hoàn toàn propane.
- Bước 1: Ba carbon tạo 3CO₂; tám hydrogen tạo 4H₂O.
- Bước 2: Vế phải có 10 nguyên tử O nên cần 5O₂.
- Kết luận: C₃H₈ + 5O₂ → 3CO₂ + 4H₂O.
ezonthi