Hóa học Lớp 11. Liên hệ liên kết sigma, tính kém phân cực với hình dạng methane/ethane, độ tan, trạng thái và xu hướng nhiệt độ sôi.
Kiến thức cần nhớ
Alkane chỉ có liên kết sigma C–C, C–H; methane tứ diện, quanh C của ethane gần tứ diện.
Alkane kém phân cực, không tan trong nước, nhẹ hơn nước; tan trong dung môi kém phân cực.
Nhiệt độ sôi thường tăng theo kích thước; cùng CTPT, phân nhánh nhiều thường sôi thấp hơn.
**Mở rộng kiến thức và điều kiện áp dụng**
Alkane kém phân cực nên không tạo liên kết hydrogen với nước. Nhiệt độ sôi tăng khi kích thước và khả năng phân cực hóa tăng; giữa các đồng phân cùng CTPT, mạch phân nhánh gọn hơn thường có diện tích tiếp xúc nhỏ hơn nên nhiệt độ sôi thấp hơn.
**Quy trình xử lí dạng bài**
1. Nhận diện liên kết sigma và hình học gần tứ diện quanh carbon sp³.
2. Dùng độ phân cực để giải thích độ tan.
3. So sánh nhiệt độ sôi bằng kích thước trước, mức phân nhánh sau.
**Tình huống mẫu có hướng giải**
Đề bài: So sánh nhiệt độ sôi n-pentane và neopentane.
- Bước 1: Hai chất cùng CTPT nên có phân tử khối bằng nhau.
- Bước 2: n-Pentane ít phân nhánh, diện tích tiếp xúc lớn hơn.
- Kết luận: n-Pentane thường có nhiệt độ sôi cao hơn.