Hóa học Lớp 11. Nhận diện alkane mạch hở, dùng CnH2n+2, đọc nguồn tự nhiên và viết khung carbon đến C5.
Kiến thức cần nhớ
Alkane là hydrocarbon no mạch hở, CT chung CnH2n+2 (n≥1).
Nguồn chính: khí thiên nhiên, khí đồng hành, dầu mỏ; biogas giàu methane nhưng không tinh khiết.
Từ C4 xuất hiện đồng phân mạch carbon; C4H10 có 2, C5H12 có 3 khung.
**Mở rộng kiến thức và điều kiện áp dụng**
Công thức CₙH₂ₙ₊₂ chỉ dùng cho alkane no, mạch hở. Khi tìm đồng phân, phải thay đổi khung carbon có liên kết khác nhau; viết ngược hoặc xoay cùng một khung không tạo chất mới. Số đồng phân tăng nhanh từ C₄ nên cần liệt kê theo mạch chính dài nhất.
**Quy trình xử lí dạng bài**
1. Kiểm tra chất có no, mạch hở và chỉ chứa C, H.
2. Dùng CₙH₂ₙ₊₂ để kiểm tra công thức.
3. Liệt kê mạch thẳng rồi rút ngắn mạch chính và phân bố nhánh, loại cấu tạo trùng.
**Tình huống mẫu có hướng giải**
Đề bài: Liệt kê các khung carbon của C₅H₁₂.
- Bước 1: Mạch 5 C cho pentane; mạch 4 C có một nhánh cho 2-methylbutane.
- Bước 2: Mạch 3 C có hai nhánh cùng carbon giữa cho 2,2-dimethylpropane.
- Kết luận: C₅H₁₂ có ba đồng phân cấu tạo.
ezonthi