Hóa học Lớp 11. Phân biệt đồng phân–đồng đẳng–cùng chất và liệt kê không trùng cấu tạo đơn giản.
Kiến thức cần nhớ
Đồng phân có cùng CTPT nhưng khác cách nối nguyên tử.
Viết ngược, xoay hoặc thay kiểu trình bày không tạo đồng phân mới nếu liên kết không đổi.
Liệt kê có hệ thống: đổi khung carbon, sau đó vị trí nhóm/liên kết trong phạm vi yêu cầu và kiểm tra trùng.
**Mở rộng kiến thức và điều kiện áp dụng**
Đồng phân cấu tạo có cùng CTPT nhưng khác thứ tự liên kết. Khi liệt kê phải làm có hệ thống: thay đổi khung carbon trước, rồi vị trí liên kết bội hoặc nhóm chức, cuối cùng xét loại nhóm chức nếu phạm vi cho phép. Cần kiểm tra hóa trị và loại các công thức chỉ khác hướng viết.
**Quy trình xử lí dạng bài**
1. Tính hoặc dùng dữ kiện về độ bất bão hòa để giới hạn kiểu cấu tạo.
2. Liệt kê các khung carbon không trùng.
3. Đặt nhóm chức/liên kết vào vị trí không tương đương và kiểm tra lại CTPT.
**Tình huống mẫu có hướng giải**
Đề bài: Liệt kê đồng phân cấu tạo cơ bản của C₂H₆O.
- Bước 1: Xét nhóm alcohol: CH₃CH₂OH.
- Bước 2: Xét ether: CH₃OCH₃; hai cách nối khác nhau.
- Kết luận: Có hai đồng phân cấu tạo cơ bản.
ezonthi