Hóa học Lớp 11. Nhận diện cấu tạo–độc tính của SO₂, viết phản ứng với nước, base, basic oxide và xét sản phẩm theo tỉ lệ base.
Kiến thức cần nhớ
SO₂ là khí không màu, mùi hắc, độc, tan trong nước; sulfur trong SO₂ có số oxi hóa +4.
SO₂ là acidic oxide: tác dụng với nước thuận nghịch tạo H₂SO₃ và phản ứng với base/basic oxide tạo muối.
Với NaOH, tỉ lệ mol có thể quyết định sản phẩm: $SO_2+NaOH\rightarrow NaHSO_3$ hoặc $SO_2+2NaOH\rightarrow Na_2SO_3+H_2O$.
**Mở rộng kiến thức và điều kiện áp dụng**
SO₂ là oxide acid và tạo hai loại muối khi phản ứng với kiềm tùy tỉ lệ. Với NaOH, tỉ lệ n(OH⁻)/n(SO₂) gần 1 ưu tiên hydrogensulfite; gần 2 ưu tiên sulfite. Khi lượng nằm giữa, có thể tạo hỗn hợp hai muối.
**Quy trình xử lí dạng bài**
1. Tính tỉ lệ mol OH⁻ và SO₂.
2. So sánh với hai mốc 1 và 2 để xác định sản phẩm.
3. Viết phương trình, kiểm tra điện tích và bảo toàn nguyên tố.
**Tình huống mẫu có hướng giải**
Đề bài: Cho 0,10 mol SO₂ tác dụng vừa đủ với 0,20 mol NaOH. Xác định muối.
- Bước 1: Tỉ lệ n(NaOH)/n(SO₂) = 2.
- Bước 2: Phản ứng SO₂ + 2NaOH → Na₂SO₃ + H₂O.
- Kết luận: Tạo 0,10 mol Na₂SO₃.
ezonthi