Hóa học Lớp 11. Phân loại nguồn NOₓ, biểu diễn chuỗi tạo nitric acid trong khí quyển và đọc dữ liệu tác động–kiểm soát phát thải.
Kiến thức cần nhớ
NOₓ phát sinh từ nguồn tự nhiên như sấm sét và nguồn nhân sinh như động cơ, lò đốt nhiệt độ cao.
$NO$ bị oxi hóa thành $NO_2$; $NO_2$ tiếp tục tham gia quá trình với oxygen và nước tạo nitric acid, góp phần gây mưa acid.
Kiểm soát bền vững cần giảm NOₓ tại nguồn; xử lí hậu quả sau khi acid đã hình thành không thay thế kiểm soát phát thải.
**Mở rộng kiến thức và điều kiện áp dụng**
NO hình thành ở vùng nhiệt độ cao rồi bị oxi hóa thành NO₂. NO₂ tham gia các quá trình tạo nitric acid, làm giảm pH nước mưa. Mưa acid gây tác động lên đất, nước, sinh vật và công trình; biện pháp ưu tiên là giảm phát thải tại nguồn.
**Quy trình xử lí dạng bài**
1. Xác định nguồn phát thải tự nhiên hay nhân sinh.
2. Viết chuỗi chuyển hóa NO → NO₂ → acid.
3. Phân biệt biện pháp giảm nguồn phát thải với biện pháp xử lí hậu quả.
**Tình huống mẫu có hướng giải**
Đề bài: Giải thích vì sao động cơ nhiệt độ cao có thể góp phần gây mưa acid.
- Bước 1: N₂ và O₂ tạo NO ở nhiệt độ cao.
- Bước 2: NO bị oxi hóa thành NO₂; NO₂ góp phần tạo HNO₃ trong khí quyển.
- Kết luận: Khí NOₓ tạo acid làm nước mưa có pH thấp.
ezonthi