Hóa học Lớp 11. Biểu diễn cấu tạo NH₃, giải thích hình học và độ tan, viết phương trình minh họa tính base yếu.
Kiến thức cần nhớ
Trong công thức Lewis của NH₃, nguyên tử N tạo ba liên kết N–H và còn một cặp electron chưa liên kết; phân tử có hình chóp tam giác và phân cực.
NH₃ tan nhiều trong nước nhờ tương tác mạnh với nước, gồm liên kết hydrogen và cân bằng $NH_3+H_2O\rightleftharpoons NH_4^++OH^-$.
NH₃ là base Brønsted yếu: nhận proton từ nước hoặc acid; phản ứng với acid tạo muối ammonium.
**Mở rộng kiến thức và điều kiện áp dụng**
Cặp electron chưa liên kết trên N quyết định hình chóp tam giác, tính phân cực và khả năng nhận proton của NH₃. Trong nước, cân bằng tạo NH₄⁺ và OH⁻ không hoàn toàn nên NH₃ là base yếu. Khi gặp acid mạnh, NH₃ nhận proton tạo muối ammonium.
**Quy trình xử lí dạng bài**
1. Dựng công thức Lewis và xác định cặp electron tự do.
2. Phân biệt quá trình hòa tan vật lí với cân bằng base trong nước.
3. Khi gặp acid, viết quá trình nhận proton trước khi xác định muối.
**Tình huống mẫu có hướng giải**
Đề bài: Giải thích vì sao dung dịch NH₃ làm quỳ tím ẩm hóa xanh.
- Bước 1: NH₃ nhận proton của H₂O.
- Bước 2: Cân bằng NH₃ + H₂O ⇌ NH₄⁺ + OH⁻ tạo ion OH⁻.
- Kết luận: Dung dịch có tính base do tạo OH⁻.
ezonthi