Cấu hình electron & Sơ đồ ô orbital (H10-A06)

Hóa học Lớp 10. Viết cấu hình electron của nguyên tử và ion (đặc biệt là 20 nguyên tố đầu tiên). Biểu diễn bằng sơ đồ ô orbital và xác định số electron độc thân.

Kiến thức cần nhớ

**1. Các nguyên lí và quy tắc phân bố electron**: - **Nguyên lí vững bền**: Electron điền lần lượt vào các orbital từ mức năng lượng thấp đến cao: $1s \rightarrow 2s \rightarrow 2p \rightarrow 3s \rightarrow 3p \rightarrow 4s \rightarrow 3d...$ - **Nguyên lí Pauli**: Trong một ô orbital chỉ chứa tối đa 2 electron có chiều tự quay ngược nhau ($\uparrow\downarrow$). - **Quy tắc Hund**: Trong cùng một phân lớp, các electron phân bố sao cho số electron độc thân là tối đa và có chiều tự quay giống nhau ($\uparrow \ \uparrow \ \uparrow$).

**2. Các bước viết cấu hình electron**: - Bước 1: Xác định tổng số electron. - Bước 2: Điền electron theo thứ tự mức năng lượng tăng dần. - Bước 3: Sắp xếp các phân lớp theo từng lớp từ trong ra ngoài (ví dụ viết $3d$ trước $4s$).

Dấu hiệu nhận biết

Đề bài cho số hiệu nguyên tử Z và yêu cầu viết hoặc nhận diện cấu hình electron đúng.
Yêu cầu đếm số electron độc thân của nguyên tử hoặc ion.

Các bước làm bài

Bước 1: Xác định số electron của nguyên tử (bằng Z) hoặc ion (Z hiệu chỉnh theo điện tích).
Bước 2: Phân bố electron theo thứ tự mức năng lượng tăng dần.
Bước 3: Sắp xếp lại cấu hình theo thứ tự lớp.
Bước 4: Vẽ sơ đồ ô orbital cho phân lớp chưa đầy để đếm số electron độc thân.

Lỗi thường gặp

Viết cấu hình electron mà không sắp xếp lại các phân lớp theo lớp.
Không tuân thủ quy tắc Hund khi điền electron độc thân (ví dụ điền ghép đôi ngay lập tức khiến đếm thiếu số electron độc thân).

ezonthi