Hóa học Lớp 10. Xác định khái niệm đồng vị, đọc biểu đồ phổ khối lượng (MS) và tính toán nguyên tử khối trung bình của các nguyên tố.
Kiến thức cần nhớ
**1. Đồng vị**:
- Đồng vị là các nguyên tử có **cùng số proton** (cùng Z) nhưng **khác số neutron** (dẫn đến khác số khối A).
- Ví dụ: Hydrogen có 3 đồng vị: $_{1}^{1}\text{H}$ (Protium), $_{1}^{2}\text{H}$ (Deuterium), $_{1}^{3}\text{H}$ (Tritium).
**2. Nguyên tử khối trung bình ($\overline{A}$)**:
- Vì các nguyên tố trong tự nhiên là hỗn hợp của nhiều đồng vị với tỉ lệ xác định, nguyên tử khối trong bảng tuần hoàn là nguyên tử khối trung bình có trọng số:
$\overline{A} = \frac{A_1 \cdot x_1 + A_2 \cdot x_2 + ... + A_n \cdot x_n}{100}$
(với $A_i$ là số khối đồng vị $i$, $x_i$ là phần trăm số nguyên tử tương ứng, $\Sigma x_i = 100\%$).
**3. Phổ khối lượng (Mass Spectrometry - MS)**:
- Phương pháp thực nghiệm đo chính xác tỉ số khối lượng / điện tích ($m/z$) của các đồng vị để xác định số khối và tỉ lệ phần trăm số nguyên tử tương đối của chúng.