Sinh học Lớp 10. Phân tích thuốc thử, đối chứng, hiện tượng và kết luận trong thí nghiệm định tính phân tử sinh học.
Kiến thức cần nhớ
**1. Bản chất phép thử định tính**
Phép thử định tính cho biết mẫu có khả năng chứa một nhóm chất dựa trên phản ứng màu, kết tủa hoặc khả năng phân bố. Kết quả dương tính không tự cho nồng độ chính xác; kết quả âm tính cũng có thể do lượng chất quá thấp hoặc quy trình sai.
**2. Iodine nhận biết starch**
Dung dịch iodine/Lugol có màu vàng nâu; khi tương tác với cấu trúc xoắn của starch tạo màu xanh tím hoặc xanh đen. Phép thử không phải phép nhận biết chung mọi carbohydrate.
**3. Benedict nhận biết đường khử**
Mẫu được trộn với thuốc thử Benedict và **đun nóng**. Khi có đường khử, màu có thể chuyển từ xanh qua lục, vàng, cam đến kết tủa đỏ gạch tùy lượng tương đối. Không hiệu chuẩn thì chỉ nên diễn giải bán định lượng.
**4. Giới hạn của Benedict**
Glucose và một số đường khác cho kết quả dương; sucrose thường âm trong điều kiện chuẩn nhưng sau thủy phân có thể tạo đường khử và trở nên dương. Vì vậy Benedict không đồng nghĩa riêng với glucose.
**5. Biuret nhận biết liên kết peptide**
Trong môi trường kiềm, ion copper tạo phức màu tím với nhiều liên kết peptide. Kết quả dương gợi protein hoặc polypeptide; amino acid tự do không có nhiều liên kết peptide nên không cho cùng phản ứng.
**6. Sudan nhận biết lipid**
Thuốc nhuộm Sudan tan ưu tiên trong pha lipid và làm phần lipid hiện màu đỏ/cam hoặc tạo lớp màu tùy quy trình. Đây là phép thử dựa vào tính không phân cực, không phải phản ứng đặc hiệu với mọi loại liên kết lipid.
**7. Đối chứng dương, âm và mẫu trắng**
- Đối chứng dương chứa chắc chắn chất cần tìm, xác nhận thuốc thử hoạt động.
- Đối chứng âm không chứa chất đích, phát hiện tín hiệu nền.
- Mẫu trắng có nền giống mẫu nhưng thiếu thành phần phản ứng, hữu ích khi mẫu vốn có màu.
**8. Quy trình phân tích bảng kết quả**
- Nhận diện từng thuốc thử và đích của nó.
- Kiểm tra điều kiện như đun nóng với Benedict.
- Đối chiếu hiện tượng dương tính.
- Kiểm tra đối chứng trước khi kết luận.
- Kết hợp nhiều phép thử để mô tả mẫu, không suy ra chất chưa được kiểm tra.
ezonthi